Ένα βίντεο για την προώθηση του ποδηλάτου

Αφιερωμένο στον μεγαλύτερο τεμπλεχανά του σύμπαντος

Μια απλή ταινιούλα για την προώθηση του ποδηλάτου στη χώρα της αρπαχτής και της αραχτής. Όποιος έχει ανάγκη από λίγη έμπνευση ας το δει. Δες το σε πλήρη οθόνη (με εγγραφή στο vimeo μπορείς να κατεβάσεις το αρχικό βίντεο). (Για το πώς γεννήθηκε... διάβασε πιο κάτω.)

Το βίντεο



Το χρονικό

Σάββατο 28 Φεβρουαρίου σήμερα. Μετά από πολλές μέρες με χειμωνιάτικο καιρό, ο καιρός έφτιαξε. Επιτέλους καλός καιρός! Πήρε το ποδήλατό του για την καθιερωμένη βόλτα στα εξώτερα της κωμόπολής του.

Περνώντας από το κέντρο της μικρής επαρχιακής πόλης, στην παραλία έπρεπε να περάσει από τα "περιδρομιάδικα". Έτσι αποκαλούσε τον παραλιακό δρόμο τον γεμάτο (ούτε τετραγωνικό μέτρο δεν έμεινε ανεκμετάλλευτο) με τις ταβέρνες ουζερί και τα λοιπά φαγάδικα. Κάθε μέρα που θα σκάσει καλός καιρός, αργίες κυρίως, τίγκα όλη η παραλία στους πελάτες, δε θα έβρισκες ούτε τραπέζι ούτε καρέκλα να καθίσεις, καρφίτσα δεν πέφτει. Τα γκαρσόνια πηγαινοέρχονται με ρυθμό πανικού, περνώντας συνεχώς το δρόμο με τα αυτοκίνητα -και τα παρκαρισμένα και τα διερχόμενα από το δρόμο- για να εξυπηρετήσουν τους περιδρομιάζοντες. Και βέβαια οι περιδρομιάζοντες, εν μέσω του άκρως χαρακτηριστικού μόνιμου θορύβου της περιδρομιάσεως και μαχαιροπηρουνοεργασίας, εργάζονται πυρετωδώς, εκτιμώντες δεόντως τα εκπληκτικής ποιότητος νεοελληνικά ταβερνοεδέσματα. Μόνο τα σαγόνια εργάζονται. "Μια τζατζίκι!" ακούγεται περιστασιακά καμιά φωνάρα ανάμεσα στα τσάνγκα-τσούνγκα από τα μαχαιροπήρουνα, και το γκαρσόνι τσακίζεται να το φέρει χαϊδεύοντας ξυστά το διερχόμενο ΙΧ στο δρόμο.

Τα σαγόνια είναι το μόνο καλά γυμνασμένο μέρος του σώματος του Νεοέλληνα. Οποιοδήποτε άλλο μέρος του σώματός του ο Νεοέλληνας αρνείται μετα βδελυγμίας να το γυμνάσει. Κάθε σωματική προσπάθεια θεωρείται από τον Νεοέλληνα μία απαράδεκτη προσωπική προσβολή. Α πα πα! Μη του ζητήσεις να κάνει κάτι που απαιτεί οποιαδήποτε σωματική προσπάθεια, σε παρακαλώ τον προσβάλλεις. Κάθεται στο αραχτάδικο και το ΙΧ του το έχει παρκάρει λίγα μέτρα πιο κει. Τι, να περπατήσει από το πάρκινγκ μέχρι το φαγάδικο; Ο δήμαρχος αν δεν τού εξασφαλίσει μια απόσταση μικρότερη των 30 μέτρων από το παρκινγκ μέχρι τη μάσα, δεν θα δει ψήφο στον αιώνα. Τα σαγόνια πάντα να δουλεύουν, αλλά οι κάλτσες να μην ιδρώνουν ποτέ. Ο Νεοέλληνας τρέφει ένα ιδιάζον συνδυασμό συναισθημάτων για το σώμα του: το αγαπά υπερβολικά όταν τρώει και το μισεί υπερβολικά όταν εργάζεται.

Πέρασε από τα περιδρομιάδικα, μέσα από την τσίκνα τα αρώματα των κυριών και άλλες ευωδίες, και κατευθύνθηκε προς τα περίχωρα. Σε λιγότερο από δέκα λεπτά της ώρας, ήταν στον παράδεισό του. Σε έναν από τους πολλούς. Ο καιρός υπέροχος, ο ήλιος υπέροχος, η ατμόσφαιρα υπέροχη, χαρά θεού όλος ο τόπος. Το καθιερωμένο "κύκλωμα εφιδρώσεως" διήρκεσε γύρω στη μιάμιση ώρα, όπως συνήθως. Επέστρεψε σπίτι, απόλαυσε έναν υπέροχο χυμό από τα πορτοκάλια που βρήκε στη διαδρομή του, και, απόλυτα χαλαρός γεμάτος και ευτυχισμένος, σκέφτηκε να φτιάξει αυτό το βιντεάκι, και να το αφιερώσει στο μεγαλύτερο τεμπλεχανά του σύμπαντος. Έπαιρνε μια τρελή χαρά από μια τρελή χαιρεκακία που ξεπηδούσε από μέσα του: μια αυτοδίκαιη εκδίκηση απέναντι σε αυτούς που δεν ξέρουν τι χάνουν ενώ ξέρουν τι θα έπρεπε να κάνουν.

Περί πνευματικότητας του ποδηλάτου

ή πώς ένα μυστήριο περιμένει λύση


"Η ποίησις είναι ανάπτυξις στίλβοντος ποδηλάτου" κατά την ποιητική έλαμψη του Εμπειρίκου. Ο Εμπειρίκος κάποια ωραία πρωία εμπνεύστηκε από την ανάπτυξη του ποδηλάτου - το κεντρικό γρανάζι με τα δόντια που προκάλεσε την κίνηση προς την εμπειρίκια εκδρομή - εγώ ένα ωραίο απόγευμα από τη σαμπρέλα. Πειράζει; Μη με κατηγορήσετε γι΄ αυτό. Άλλοι φταίνε, αυτοί που προέκτειναν την έννοια της πνευματικότητας σε νέα πεδία αλλά ασφαλώς όχι ποδηλατικά. Γιατί όμως, τι έφταιξε το καημένο το ποδήλατο;

Στη μηχανική, πνευματικό καλείται ό,τι λειτουργεί με αέρα. Από αυτή την άποψη, το ποδήλατο είναι πνευματικό. Ρωτήστε τον πισινό σας τι θα τραβούσε αν το ποδήλατό σας δεν είχε σαμπρέλες. Έτσι κι αλλιώς και τώρα πολλά τραβάει, κι εδώ που τα λέμε κάτι ξέρει κι αυτός από πνευματικές λειτουργίες, αλλά αν έχετε ποτέ καβαλήσει Penny Farthing - εκείνο το αρχαίο είδος ποδηλάτου με τη μεγάλη ρόδα χωρίς ούτε ανάπτυξη ούτε σαμπρέλα - τότε σίγουρα ο πισινός σας θα ξέρει καλύτερα από σας τι πάει να πει μαρτύριο: ο δικός μου πάντως δεν άντεξε παραπάνω από μισή ώρα ψηλά σε εκείνο το πράγμα και εμμέσως πλην αμέσως μού συνέστησε ο δύσμοιρος να επανέλθω σε περισσότερο πνευματικές λύσεις. Η ιστορία του ποδηλάτου λένε ότι ξεκίνησε από τον εκρηκτικό Leonardo da Vinci που από το 1490 είχε συλλάβει το concept του ποδηλάτου, αλλά η πνευματική ιστορία του ποδηλάτου κρατάει από εκεί γύρω στο 1800 που ο John Boyd Dunlop τού έβαλε εξωτερικά ελαστικά με εσωτερικό αεροθάλαμο αντικαθιστώντας τα μέχρι τότε συμπαγή για την καλύτερη απορρόφηση των κραδασμών.

Ευτυχώς ή δυστυχώς εγώ δεν υπήρχα το 1800, άρχισα το ποδήλατο εδώ και λίγες δεκαετίες, αλλά αυτό το μέγα μυστήριο ακόμα δεν έχει λυθεί. Το μυστήριο ξαναχτύπησε αυτή την εβδομάδα. Αλλά ας παρουσιάσω τα γεγονότα, και από αυτά ο καθείς ας προτείνει τη δική του εξήγηση στο μυστήριο - αν έχει καμία. Και φυσικά δεν είμαι ο μόνος που το έχει παρατηρήσει... όλοι οι ποδηλάτες κάποτε παθαίνουν τέτοια ανεξήγητα συμβάντα.

Δευτέρα: το λάστιχο τρυπάει. Κανένα πρόβλημα, δεν είναι φυσικά ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά. Η τρύπα είναι μικρή, χάνει λίγο, ξεφουσκώνει σε 3-4 ώρες. Φουσκώνω με την τρόμπα, κάνω τις δουλειές μου, και όταν θα επιστρέψω σπίτι με την ησυχία μου θα το κολλήσω. Έτσι και γίνεται: το απόγευμα βγάζω τη σαμπρέλα, τρύπα δεν βρίσκω όμως. Ξαναψάχνω, ξαναψάχνω, βάζω σε νερό, ξαναψάχνω, ζουλάω ξαναζουλάω, ελέγχω και τη βαλβίδα, όμως τρύπα πουθενά. Ελέγχω φυσικά και το εξωτερικό λάστιχο, καρφίτσα ή άλλο μυτερό εμπόδιο κανένα και τίποτα. Ξαναφοράω, φουσκώνω, φεύγω. Σε 3 ώρες πάλι ξεφούσκωτο το λάστιχο.

Τρίτη: η ιστορία επαναλβάνεται. Ψάξιμο σαμπρέλας και λάστιχου με την απόλυτη επιμέλεια και πάλι. Τρύπα πουθενά δεν βρίσκω. Φοράω. Σε 3 ώρες ξεφούσκωτο.

Τετάρτη: η ιστορία σήμερα δεν επαλαμβάνεται. (Γενικά σε τέτοιες περιπτώσεις φυσικά δε χολοσκάω, καθώς το κόστος της λύσης του προβλήματος ισούται ακριβώς με 2 ευρώ - όσο δηλ. το κόστος μια καινούργιας σαμπρέλας, απλά τώρα να βρε παιδάκι μου μιλάμε για το μυστήριο.) Με εμφανή διάθεση για παιχνίδι, λύνω ρόδα, βγάζω το εξωτερικό λάστιχο, το αντικαθιστώ και ξαναμοντάρω με άλλο εξωτερικό λάστιχο... ό-μως... με την ί-δι-α σα-μπρέ-λα. Φουσκώνω και συνεχίζω.

Θέλετε να μάθετε τι συνέβη; Από τότε (πέρασαν πολλές μέρες) το λάστιχο δεν έχει ξεφουσκώσει καθόλου. (Και νά ΄τανε η πρώτη φορά που γίνονται τέτοια.)

Προειδοποίηση: κάθε θεωρία θρησκευτικού τύπου (επειδή είσαι αμαρτωλός ο θεός σε τιμωρεί), μεταφυσικού τύπου (επειδή κρύφτηκε κατά λάθος ένα διαολάκι μέσα στη σαμπρέλα όταν τη φτιάχνανε στο εργοστάσιο), αστρολογικού τύπου (επειδή ο Άρης διέρχεται από τον τρίτο οίκο του ωροσκοπίου σου σε τρίγωνο με τα βυζιά της Ανδρομέδας και σε τετράγωνο με τα αχαμνά του Ωρίωνα) και τα όμοια θα παταχθεί πάραυτα και αρκούντως και με τη μέγιστη σφοδρότητα.

Η Ιθάκη και το Ταξίδι

Ο Βασίλης και η Δανάη ταξίδεψαν μέχρι την Κίνα. Ας ταξιδέψουμε και εμείς.

Το κείμενο αντιγράφηκε από εδώ.


Ένα ταξίδι με ποδήλατο μεταμορφώνει τη ζωή μας...

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ

Το παιδί γεννιέται σαν ένα στεγνό σφουγγαράκι γεμάτο πόρους. Έτοιμο να ρουφήξει για να ικανοποιήσει τη δίψα του. Είναι ανοιχτό στο να νιώσει με όλες τις αισθήσεις του αυτά που υπάρχουν γύρω του.
Σιγά σιγά βαραίνει το σφουγγάρι με αυτοματισμούς της καθημερινής ζωής. Της επανάληψης. Με αυτοματισμούς και δεδομένα. Κι αυτό είναι εως ένα βαθμό αναγκαίο. Τα δεδομένα είναι μια αγκαλιά προστασίας για το παιδί που μεγαλώνει.

Μια υλική ασφάλεια : ξέρω πως όταν ανοίξω το ψυγείο θα βρω νερό και φαγητό. Ξέρω πως με περιμένει το κρεβάτι και μια στέγη όταν γυρίσω κουρασμένος στο σπίτι...
Μια ψυχολογική σιγουριά : ξέρω πως πάντοτε θα έχω δίπλα μου την οικογένεια και τους φίλους, οι οποίοι θα με στηρίξουν όταν δυσκολευτώ.

Αυτή η προστατευτική αγκαλιά είναι αναγκαία. Για όλους μας.
Η καθημερινότητα – η ρουτίνα, η μονότονη διαδοχή καταστάσεων - έχει όμως τη δύναμη να βουλώσει τους πόρους του σφουγγαριού. Τα δεδομένα έχουν τη δυνατότητα να με πείσουν πως είναι μοναδικά και ανεξίτηλα. Μπορώ να παρασυρθώ πολύ εύκολα και να καλυφθώ με ένα αδιαφανές κουβούκλιο παγιωμένων αντιλήψεων ξεχνώντας πως υπάρχουν αμέτρητες δυνατότητες λίγο παραπέρα.
Ταξιδεύω δε σημαίνει παίρνω το ποδήλατο και φεύγω. Δε σημαίνει αποφεύγω την καθημερινότητα και τα προβλήματά μου. Δε μιλάω για μια μόδα : δοκιμάζω ένα έξαλλο ρούχο ή ένα ασυνήθιστο φαγητό. Δε μιλάω για μια στιγμιαία αποφυγή από την κουραστική μου ρουτίνα. Μιλαώ για ένα ταξίδι που γίνεται τρόπος ζωής.
Ένα ταξίδι με εγγενείς δυσκολίες, όπου είμαι εκτεθειμένος σε διαφορετικά δεδομένα. Ζω και εγώ μια απρόσμενη καθημερινότητα που αλλάζει διαρκώς. Πρέπει να ψάξω ένα σκέπαστρο για να προστατευτώ από τα σκαμπανεβάσματα του καιρού, τροφή και νερό εκεί που η φύση δυσκολεύεται να προσφέρει. Πρέπει να μάθω να προσαρμόζομαι. Έτσι μαθαίνω να εκτιμώ.
Από την άλλη επιλέγω μια γλυκιά δυσκολία. Να δείξω το πόσο όμορφα μπορώ να επικοινωνήσω με ανθρώπους οι οποίοι «μοιάζουν τόσο διαφορετικοί». Εγώ είμαι ο ηθοποιός που αποφασίζει να βιώσει και να ενσωματωθεί στο νέο σκηνικό, να μάθει τη διάλεκτό του, να ντυθεί στα χρώματά του και να χαμογελάσει στο ίδιο χαμόγελο που δέχεται.
Χωρίς τους ανθρώπους που γνωρίσαμε δε θα είχαμε φτάσει πουθενά. Ταξιδεύοντας γινόμαστε ένα πολύχρωμο σφουγγάρι με πολύμορφους πόρους.

ΟΝΕΙΡΑ

Ο άνθρωπος είναι περισσότερο αποδοτικός όταν είναι ικανοποιημένος... Είναι δημιουργικός και ανοιχτός απέναντι στους άλλους. Όλοι κερδίζουν με αυτό τον τρόπο. Όλοι μεγαλώνουμε με την τάση να προσεγγίζουμε για να ρωτήσουμε και να μάθουμε – το στοιχείο της περιέργειας – και συχνά νιώθουμε ότι ταυτιζόμαστε με ιδέες και δράσεις ίσως και στο βαθμό που τις ασπαζόμαστε και τις κάνουμε κομμάτι μας. Όλοι μας έχουμε μια φλόγα μέσα μας που άλλοτε σιγοκαίει και άλλοτε φουντώνει. Η καθημερινότητα συχνά δρά ενάντια στα πηγαία ένστικτά μας και τα καταπιέζει. Δεν υπάρχει πιο όμορφο πράγμα από την ανθρώπινη έκφραση, όταν αυτή εκδηλώνεται αβίαστα, ανεξάρτητα από το κοινωνικό κόστος και τις θυσίες που χρειάζονται. Ένας άνθρωπος γεμάτος είναι βέβαιο πως μπορεί να συμβάλει στο κοινό καλό.

ΤΑΞΙΔΙ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟ

Οι περισσότεροι από εμάς πιστεύουν πως ένα τέτοιο ταξίδι είναι κατόρθωμα που μόνο ένας υπεραθλητής με ιδιαίτερες σωματικές και ψυχικές ικανότητες μπορεί να επιτύχει. Αντιθέτως, το ταξίδι με ποδήλατο είναι ο πλέον ιδανικός τρόπος να προσεγγίσουμε το περιβάλλον και να μοιραστούμε εμπειρίες με τους συνανθρώπους μας. Χρησιμοποιούμε τα ελάχιστα δυνατά τεχνητά μέσα για να διασχίσουμε το χώρο και κινούμαστε με σχετικά αργούς ρυθμούς, γεγονός που μας βοηθάει να συμμετέχουμε στα γύρω δρώμενα και να βιώνουμε έντονα εμπειρίες. Ένα ποδήλατο γεμάτο αποσκευές και εξοπλισμό αναμφίβολα τραβάει την προσοχή των ντόπιων, ενώ η προφανής απουσία πλούτου δεν παρουσιάζει καμία απειλή. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται εύκολα η αρχική προσέγγιση και μια ολόκληρη διαδικασία ανταλλαγής ιδεών, πληροφοριών και συναισθημάτων μπορεί να ακολουθήσει εφόσον την επιζητήσουμε. Γνωρίσαμε πάρα πολλούς ανθρώπους κατά τη διάρκεια της διαδρομής, οι οποίοι μας φέρθηκαν ανοιχτόκαρδα προσφέροντάς μας αξέχαστη φιλοξενία. Κύριος στόχος μας υπήρξε η ενδυνάμωση των ανθρώπων μέσω της προτροπής να αγωνιστούν για να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους, όπως εμείς καταφέραμε να ζήσουμε το δικό μας όνειρο μέσα από την περιήγηση με ποδήλατο: ένα ταξίδι στον κόσμο ανταλλάσοντας εμπειρίες με τους ανθρώπους που γνωρίζαμε. Υποστηρίζουμε πως «τα πάντα είναι δυνατά» εφόσον πιστεύουμε σε κάτι και αγωνιζόμαστε να το πετύχουμε. Το σλόγκαν στους Ολυμπιακούς του Πεκίνου ξεχώριζε: “One World, One Dream” Είμασταν τυχεροί που καταφέραμε να βιώσουμε την αδερφικότητα στην παγκόσμια διάστασή της και θα συνεχίσουμε να την αναζητούμε!

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΕΙΧΑΜΕ ΞΕΧΑΣΕΙ

Ο άνθρωπος βυθισμένος στην καθημερινότητα, στη συνήθεια, απομονώνεται συναισθηματικά και νοητικά από τα θορυβώδη ερεθίσματα για να αντέξει. Με αυτή του την προστατευτική στάση στερείται κάθε ευκαιρίας που παρουσιάζεται γύρω του για προσωπική καλλιέργεια και εξέλιξη. Συχνά μπορούμε να φτάσουμε και στα άκρα θεωρώντας δεδομένα και παγιωμένα αυτά που έχουμε συνηθήσει.

Η καθημερινότητα μεταμορφώνει τη διαδρομή σ’έναν αόρατο δρόμο. Ένας δρόμος που δεν έχει άλλο λόγο να υπάρχει εκτός από τη συνήθεια. Ένας δρόμος που απλά ακολουθεί κάποιος. Το μόνο που παροτρύνει έναν άνθρωπο να ανέβει σ’αυτό το τρένο είναι το μέρος στο οποίο θα φτάσει. Είναι αυτό που θα αγοράσει το Σαββατοκύριακο. Είναι η βραδιά που θα περάσει στην ταβέρνα με τους φίλους του μετά από μια δύσκολη εβδομάδα δουλειάς. Τελικά ζούμε για το αύριο, για το «σε μια βδομάδα, σε 10 χρόνια όταν ξεπληρώσω το δάνειο μου, θα ζήσω». «Όταν πάρω τη σύνταξή μου θα κάνω αυτό που θέλω».

Όλοι σκεφτόμαστε μονάχα το πού θα φτάσουμε. Κι ο δρόμος αόρατος, ασήμαντος. Περνάμε από το διάδρομο χωρίς να παρατηρήσουμε το τί καινούργιο μπορεί να βρίσκεται στους τοίχους. Πώς τα περάσατε στην Κίνα; Ποια Κίνα; Και το ταξίδι; Η διαδρομή; Εμείς πάντως τη ζήσαμε, τη νιώσαμε βαθιά μέσα στο πετσί μας...

Δικαίωμα στην Ελεύθερη Φύση τώρα!

Ποιοι θέλουν το ξεπούλημα της ελληνικής φύσης

Στο πνεύμα της "τουριστικής ανάπτυξης" που υπηρετούν τα κοράκια της πολιτικής τα τελευταία χρόνια, κατά το δυτικό πρότυπο της αγοράς, ονειρεύονται μια Ελλάδα όπου ο κόσμος δεν θα έχει πρόσβαση στη φύση, ώστε να αναγκάζεται να πληρώνει ακόμα και για αυτό!
Πριν είναι αργά πρέπει όλοι μας να ξυπνήσουμε, γιατί ήδη έχει γίνει ζημιά σε πολλά μέρη στην Ελλάδα, και αν αυτό προχωρήσει θα έρθει η στιγμή που η "φύση" μας θα γίνει ιδιωτική.
Το κείμενο που ακολουθεί το αντέγραψα από εδώ.


η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗ είναι ΔΙΚΑΙΩΜΑ

Εδώ και χιλιετίες η διαβίωση στη φύση είναι μια πραγματικότητα για τον άνθρωπο. Μπορεί για τον περισσότερο κόσμο να θεωρείται δεδομένο πως κάποιος μπορεί – ελεύθερα – να επιλέξει να περάσει κάποιες στιγμές στη φύση, να κοιμηθεί στην αγκαλιά της Μάνας Γης κάτω απ' τα αστέρια. Όμως ο νόμος Ν.2160/93 (παρ.12, άρθ. 4) (ΦΕΚ 18/Α/19.7.93) "Ρυθμίσεις για τον τουρισμό και άλλες διατάξεις" απαγορεύει την ελεύθερη κατασκήνωση σε κοινόχρηστους χώρους, δάση, αιγιαλούς, ακόμη και σε ιδιωτικά οικόπεδα (!), επιφυλάσσοντας στους παραβάτες αυτόφωρη σύλληψη, ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή μέχρι 150 ευρώ. Αντίστοιχα, όσοι κτίζουν αυθαίρετα σε δάση, αιγιαλούς και κοινόχρηστους χώρους συνήθως κερδίζουν και έπαθλο-επιβράβευση της καταπάτησης, τη νομιμοποίηση.

Ο σχετικός νόμος – που βασίστηκε σε ένα μεταχουντικό νόμο του 1974, που σκοπό είχε να χρησιμοποιηθεί ενάντια στους τσιγγάνους και στους χίππυς της εποχής – απαγορεύει την ελεύθερη κατασκήνωση μέσα από διατάξεις που μετατρέπουν τους κοινόχρηστους ελεύθερους χώρους σε δημόσια περιουσία η οποία "αξιοποιείται" μέσα από τη μίσθωσή της σε ιδιώτες για τη δημιουργία οργανωμένων χώρων κατασκήνωσης και ενοικιαζόμενων δωματίων. Είναι προφανές ότι αυτή η απαγόρευση είναι παράλογη και επιβάλλεται καθαρά για εισπρακτικούς λόγους, για να εγκλωβίσει τους παραθεριστές σε ένα συγκεκριμένο μοντέλο τουρισμού και να προασπίσει το οικονομικό συμφέρον των επιχειρηματιών αφού πλέον δεν θα μπορεί κανείς να κάνει διακοπές στη φύση αν δεν πληρώσει το αντίτιμο στην ιδιωτική επιχείρηση.

Η ελεύθερη κατασκήνωση όπως κάθε άλλη ανθρώπινη δραστηριότητα παρουσιάζει θετικές και αρνητικές πτυχές. Η επαφή με τη φύση, η δημιουργία κοινοτήτων μέσα στους χώρους κατασκήνωσης και οι σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στους κατασκηνωτές είναι από τις βασικές αιτίες επιλογής διαμονής σε τέτοιους χώρους. Η έλλειψη οργανωμένων υπηρεσιών (αποκομιδή σκουπιδιών, χώροι υγιεινής κ.τ.λ.) προάγει την συνυπευθυνότητα, την αυτορύθμιση και την αυτοοργάνωση.

Όπως και σε κάθε άλλη κοινότητα έτσι και σε αυτές των κατασκηνώσεων υπάρχουν προβληματικά μέλη. Η συναίσθηση, όμως, της υπευθυνότητας που υπάρχει στους υπόλοιπους για την προστασία του χώρου που τους φιλοξενεί (και λόγω περιβαλλοντικής ευαισθησίας, αλλά και – κυρίως – για λόγους πρακτικούς) έτσι ώστε να τον βρουν στην ίδια κατάσταση τον επόμενο χρόνο, οδηγεί στην απομόνωση ή ακόμα και την απομάκρυνση τέτοιων κατασκηνωτών και στην κατά το δυνατόν αποκατάσταση της καθαριότητας.

Η απαγόρευση της ελεύθερης κατασκήνωσης έχει συνέπειες κοινωνικές, οικονομικές και οικολογικές. Στερεί σε αυτόν που δεν έχει την οικονομική δυνατότητα ή επιλέγει να ζει με χαμηλό επίπεδο καταναλωτικών αναγκών το αναφαίρετο δικαίωμα να χαίρεται τις φυσικές ομορφιές της χώρας του, να απειλείται με κοινωνικό αποκλεισμό που τον μεταβάλλει σε μετανάστη και απόβλητο μέσα στην ίδια του τη χώρα. Η βιομηχανοποίηση του περιβάλλοντος πλήττει πρώτα απ' όλα το ίδιο το αγαθό που φιλοδοξεί να πουλήσει. Αυτό ήδη φαίνεται στην κάμψη που παρουσιάζει ο τουρισμός στην Ελλάδα που δεν έχει πλέον να προσφέρει αμόλυντη παρθένα φύση ή στο παράδειγμα της Ισπανίας όπου ξεκίνησαν να κατεδαφίζουν ξενοδοχεία από τη ζώνη παραλίας. Σε οικολογικό επίπεδο οι συνέπειες είναι ολέθριες. Παραδεισένιοι κολπίσκοι μετατρέπονται σε μαρίνες πετρελαιοκίνητων γιωτ, μονοπάτια μετατρέπονται σε δρόμους που φέρνουν τα αυτοκινούμενα και το καυσαέριό τους σε δάση και ακτές, το πράσινο ξεριζώνεται και καλύπτεται από γκρι, ρέματα μπαζώνονται, κ.α. Είναι γεγονός πως τη μακροχρόνια ζημιά που προκαλεί η οικονομική εκμετάλλευση μιας παραλίας (καταστροφή χλωρίδας και τοπίου, συρρίκνωση ελεύθερων χώρων κλπ.) δεν προκαλούν ούτε όλοι οι ελεύθεροι κατασκηνωτές της χώρας.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα στον τόπο μας είναι η "αξιοποίηση" της παραλίας Παρίσαινας στο Χορευτό Πηλίου (προστατεύεται από το νόμο NATURA 2000 -Κωδικός GR1430001). Η παρουσία ελεύθερων κατασκηνωτών εκτός απ' την οικονομική τους συμβολή στα καταστήματα της ευρύτερης περιοχής, βοήθησε και στη διατήρηση της μοναδικής φυσικής κληρονομιάς. Από παλιά με το μάζεμα των σκουπιδιών που ξέβραζε η θάλασσα αλλά και τα σκουπίδια που άφηνε πίσω του ο μικροαστισμός του σαβ/κου. Σήμερα με τους αγώνες ενάντια στα καταστροφικά σχέδια "αξιοποίησης" της παραλίας και μετατροπής του φυσικού τοπίου σε τσιμέντο.

Πιο συγκεκριμένα, έχει καταστραφεί το δασάκι της παραλίας (έχουν απομείνει μόλις 3 δέντρα) που είχε αναπτυχθεί πέριξ μιας πηγής που βρίσκεται εντός ορίων αιγιαλού και έμπροσθεν του κτήματος τους τέως δημάρχου Ζαγοράς. Ως δήμαρχος, διάνοιξε δρόμο μέσα σε ρέμα, τσιμεντόστρωσε μέρος του, δημιουργώντας πρόσβαση αυτοκινήτων στην αμμουδιά όπου πλέον παρκάρουν. Φυτεύτηκαν στύλοι ΔΕΗ στην αμμουδιά, με κονδύλια της δημαρχίας, προς ηλεκτροδότηση της υπό κατασκευή καντίνας του. Επιχείρησε την ανάπτυξη ομπρελοκαθισμάτων στην αμμουδιά αλλά η απόφαση του δήμαρχου να εκχωρήσει την παραλία στον υιό του απορρίφθηκε στην περιφέρεια. Ως ιδιώτης πλέον, κατασκεύασε δρόμο πρόσβασης αυτοκινήτων από την αμμουδιά προς την καντίνα του στη θέση του κατεστραμμένου δασυλλίου. Παρά τις καταγγελίες και τις κινητοποιήσεις, οι αρχές αδιαφόρησαν και ευνόησαν να βρει ο τέως δήμαρχος μιμητές από ιδιοκτήτες παρακείμενων κτημάτων, τα οποία μετατρέπονται σε οικόπεδα με πρόσβαση από τον "δρόμο"-αμμουδιά, συνέχεια του δρόμου μέσα στο ρέμα…

Κάνοντας υπεύθυνα ελεύθερη κατασκήνωση θα μας επιτρέψει να απολαύσουμε περισσότερο αυτή την εμπειρία χωρίς να υποθηκεύουμε το δικαίωμα επερχόμενων γενεών σε αυτή την απόλαυση, αλλά και θα ενδυναμώσει τα δικαιώματά μας και τις διεκδικήσεις μας ως ενεργοί πολίτες που θέλουν ελεύθερη πρόσβαση στις φυσικές ομορφιές αυτής της χώρας.

Ως ενεργοί και ελεύθεροι πολίτες αυτής της χώρας πρέπει να απαιτήσουμε άμεσα την κατάργηση των παράλογων διατάξεων του Ν.2160/93 που απαγορεύουν την ελεύθερη κατασκήνωση αλλά και να βρούμε τρόπους να αυτορυθμίσουμε της περιοχές ελεύθερης κατασκήνωσης προάγοντας ένα "ηθικό" κώδικα ελεύθερης κατασκήνωσης.

Τα παρακάτω είναι μερικές μόνο ιδέες για να απολαύσουμε την ελεύθερη διαβίωση στη φύση πιο υπεύθυνα:

1. Όταν ταξιδεύετε προς την περιοχή ελεύθερης διαβίωσης προτιμήστε τη δίοδο από ήδη υπάρχοντα μονοπάτια για να μην καταστρέψετε τη χλωρίδα και συμβάλετε έτσι στη διάβρωση του εδάφους. Αποφεύγετε τη χρήση αυτοκινούμενων στον αιγιαλό, ιδίως σε περιοχές με ιδιαίτερη βλάστηση αλλά και σε αμμόλοφους.
2. Έχετε πάντα μαζί σας σακούλες απορριμμάτων για να παίρνετε μαζί σας φεύγοντας όχι μόνο τα δικά σας σκουπίδια και ότι πλαστικό ξεβράζει η θάλασσα αλλά και προηγούμενων κατασκηνωτών-λουόμενων όποτε είναι εφικτό. Προσπαθήστε να αφήνετε το χώρο σε καλύτερη κατάσταση από ότι τον βρήκατε. Καλό θα είναι να φτιάξετε ένα ειδικά διαμορφωμένο χώρο για τα σκουπίδια σας αν θα μείνετε ημέρες για να μαζεύετε τις σακούλες απορριμμάτων, ενώ τα οργανικά απορρίμματα (π.χ. αποφάγια, φλούδες) μπορείτε να τα θάβετε σε άλλο ειδικά διαμορφωμένο χώρο, σε απόσταση τουλάχιστον 20 μέτρα από τη σκηνή σας.
3. Για τα ανθρώπινα περιττώματα να σκάβετε μικρούς λάκκους (τουλάχιστον 15 εκ. βάθος) και να τους σκεπάζετε όταν κάνετε την "ανάγκη" σας. Προσοχή δεν θάβουμε τα χαρτιά τουαλέτας γιατί τα ζώα τα ξεθάβουν, προτιμήστε να τα βάζετε σε μια σακούλα απορριμμάτων και να τα πετάτε στους κάδους.
4. Αποφεύγετε τις συσκευασίες μίας χρήσης (π.χ. πλαστικά ποτήρια, πιατάκια, σακούλες) και προτιμήστε υλικά-σύνεργα που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν (π.χ. πάνινες σακούλες, ανοξείδωτες κούπες, πιάτα και μαχαιροπίρουνα).
5. Όταν μαγειρεύετε προτιμήστε τη χρήση συσκευής με γκάζι αντί να ανάψετε φωτιά, κυρίως αν έχετε κατασκηνώσει στο δάσος ή σε περιοχή με ξερή βλάστηση. Σε καμία περίπτωση μην κόβετε δέντρα για καύσιμη ύλη και προτιμήστε ξερά πεσμένα κλαριά, έτσι ώστε να καθαριστεί το δάσος από οτιδήποτε ξερό που θα συμβάλλει στην εξάπλωση μιας πυρκαγιάς, πάντα όμως με πολύ προσοχή. Μην αφήνετε τη φωτιά από το οπτικό σας πεδίο και όταν τη σβήνετε να προσέχετε να έχει γίνει σκόνη χωρίς αποκαΐδια. Αποφεύγετε τη καύση πλαστικών και άλλων τοξικών απορριμμάτων. Καλό θα είναι να έχετε πάντα δίπλα στη φωτιά μπουκάλια με νερό.
6. Αποφεύγετε να πλένεστε στα ποτάμια, τις λίμνες και τη θάλασσα χρησιμοποιώντας απορρυπαντικά, σαμπουάν και οδοντόβουρτσες καθώς θα προκαλέσουν βλάβες στα ψάρια και το οικοσύστημα.
7. Αν θελήσετε να μαζέψετε ρίγανη, θυμάρι, κρίταμα και άλλα αρωματικά φυτά, προσπαθήστε να μαζέψετε μόνο όσο χρειάζεστε και ποτέ μην τα κόβετε από τη ρίζα για να ξαναφυτρώσουν. Καλό είναι πάντως να μην απομακρύνετε βλάστηση και άλλα ενδημικά είδη (π.χ. βότσαλα, κοχύλια) από τον τόπο τους.
8. Διατηρήστε τα επίπεδα θορύβου στο ελάχιστο όχι μόνο για να μην ενοχλείτε τους υπόλοιπους κατασκηνωτές αλλά και τους μόνιμους θαμώνες, τη πανίδα της περιοχής.
9. Ενημερωθείτε για τις ομορφιές της περιοχής αλλά και τους κανόνες που τη διέπουν, ιδίως αν είναι προστατευόμενη. Μεγάλη προσοχή σε περιοχές που είναι προστατευόμενες γιατί φιλοξενούν είδη χλωρίδας και πανίδας που απειλούνται με εξαφάνιση.
10. Επικοινωνήστε με τους υπόλοιπους κατασκηνωτές της περιοχής, ενημερώστε τους για τις αρχές του κώδικα και ανταλλάξτε απόψεις για το πως μπορείτε να διαφυλάξετε την περιοχή και να προασπίσετε το δικαίωμά σας για ελεύθερη διαβίωση σε αυτή.

Και μερικές νομικές συμβουλές...

Το πλημμέλημα είναι αυτόφωρο, δηλαδή σημαίνει σύλληψη κατευθείαν, αν οι μπάτσοι θέλουν να το τραβήξουν. Μόνη νόμιμη αντίσταση που μπορείτε να κάνετε είναι να μη βγείτε από τη σκηνή και να τους αφήσετε να μπουν μέσα. Η σκηνή θεωρείται κατοικία, καλύπτεται από άσυλο (άρθρο 9 παρ. 1 εδ. α του Συντάγματος) και η είσοδος αστυνομικού οργάνου επιτρέπεται μόνο με ένταλμα.
Η κατασκήνωση απαγορεύεται από την ανατολή ως τη δύση του Ηλίου... οπότε απλά ξεστήστε γρήγορα τη σκηνή σας αν αντιληφθείτε την παρουσία κατασταλτικών μηχανισμών και πάρτε φωτογραφία τα "όργανα" με φόντο την ξεστημένη σκηνή για το δικαστήριο. Το νου σας όμως γιατί το άγρυπνο μάτι της καταστολής ξεκινάει από πολύ νωρίς και τα περισσότερα "πεσίματα" γίνονται το διάστημα 6.30 με 8 το πρωί.

Φίλοι της Παρίσαινας / Ηλιόσποροι

Το λιονταρίσιο πήδημα του βάτραχου

Μια ανορθόδοξη ανάλυση κόστους-οφέλους

Ιστορία Ι: Τα λιοντάρια

Μια φορά κι έναν καιρό στο ζωολογικό κήπο σε ένα κλουβί ζούσαν μια ομάδα λιοντάρια. Ένα ωραίο πρωί το ένα λιοντάρι ξυπνάει τα άλλα λέγοντας ότι η πόρτα του κλουβιού είναι ανοιχτή παιδιά πάμε να φύγουμε... Κι όμως. Τα περισσότερα λιοντάρια αρνήθηκαν να φύγουν - προτίμησαν την "ασφάλεια" του κλουβιού.

Ιστορία ΙΙ: Ο βάτραχος

Κάποιος περιέγραψε το πείραμα (αποτρόπαιο αλλά αληθινό): Βάλανε ένα βάτραχο σε μια κατσαρόλα που σιγά σιγά θερμαινότανε. Ο βάτραχος, μένοντας μέσα στο νερό, πέθανε όταν το νερό έφτασε σε ψηλή θερμοκρασία. Όταν το νερό ήταν στους 40-50 βαθμούς ο βάτραχος θα μπορούσε να πηδήξει έξω, όμως δεν το έκανε γιατί η θερμοκρασία ανέβαινε σιγά σιγά, ενώ εάν τον πετούσαν ξαφνικά μέσα σε νερό αυτής της θερμοκρασίας θα πηδούσε έξω αμέσως. Δηλαδή κάποιος μπορεί να ανέχεται μια αφύσικη κατάσταση όταν την συνηθίσει.

Στην κοινωνία της καταστολής

Οι δυτικές κοινωνίες είναι κοινωνίες της καταστολής. Η καταστολή εφαρμόζεται σε όλα τα επίπεδα:
-Εργασιακό επίπεδο: ανεργία, αβεβαιότητα για το μέλλον, ανασφάλεια, υποβιβασμός της εργασίας σε απασχόληση.
-Οικονομικό επίπεδο: ύφεση, φτώχεια, άνοιγμα ψαλίδας πλούτου-φτώχειας.
-Πολιτικό επίπεδο: ανενεργός πολίτης, διαφθορά, διαπλοκή, καθεστωτικές πολιτικές αντιλήψεις.
-Ψυχολογικό επίπεδο: διαφήμιση, προπαγάνδα, φόβος και τρόμος και "μαύρη μαυρίλα πλάκωσε μαύρη σαν καλιακούδα" (τηλεόραση και ΜΜΕ).
-Συλλογικό επίπεδο: ατομικισμός, πλουτοκρατία, διασκέδαση, αδιαφορία, μη-συμμετοχή κλπ.
-Ατομικό επίπεδο: αλκοόλ, καπνός, ουσίες, χημική ρύπανση.

Με τη διατροφή τα φάρμακα την τεχνολογία μέσα στους εργασιακούς και οικιακούς χώρους το αλκοόλ τον καπνό τα εξαρτησιογόνα και τη γενική ρύπανση του περιβάλλοντος, τα ανθρώπινα σώματα προσροφούν χημικά που επηρεάζουν την ψυχοσύνθεση δρώντας κατασταλτικά. Η ρύπανση ήταν γνωστό από παλιά ότι δρα με οιστρομιμητικό τρόπο, δηλ. μιμείται τις θηλυκές ορμόνες και το πρόβλημα ονομάζεται "εκθήλυνση του περιβάλλοντος". Τα αμφίβια είναι οι πλέον ευαίσθητοι οργανισμοί και σε αυτά παρατηρείται ήδη εδώ και χρόνια ολοένα και μεγαλύτερη μετατόπιση των αρσενικών χαρακτηριστικών σε θηλυκά (γίνεται δυσκολότερη η αναπαραγωγή). Φυσικά η εκθήλυνση του περιβάλλοντος αφορά όλους τους ζωικούς οργανισμούς, και ο άνθρωπος δεν εξαιρείται. Από το 1995 οι Γερμανοί μελέτησαν και ήξεραν ότι στις μεγαλουπόλεις το ανδρικό σπέρμα με δεδομένα της εποχής μειώνονταν κατά 2% κάθε χρόνο (σήμερα είναι χειρότερα). Στο αστικό φαινόμενο οι άνθρωποι γίνονται όλο και πιο απαθείς, παθητικοί, αδρανείς, καταναλωτικοί, καλοπερασάκηδες, απαιτητικοί, επιζητώντας όλο και περισσότερες ανέσεις, ευκολίες, καταλωτισμό κλπ. Ανενεργοί πολίτες και όχι ενεργοί πολίτες. Το νευρικό σύστημα μιας κοινωνίας της καταστολής είναι η προπαγάνδα που ασκείται ανελέητα μέρα νύχτα.

Η προπαγάνδα της καταστολής είναι πολύ δουλεμένη και πολύ αποτελεσματική. Παράδειγμα η χρήση του αυτοκινήτου. Εάν βάλει κάποιος τα πράγματα κάτω με την απλή λογική, θα έπρεπε να προωθείται η χρήση του ποδηλάτου και των μαζικών μέσων μεταφοράς. Αυτό θα ήταν ό,τι πιο λογικό να συμβαίνει, σύμφωνα όχι με καμία περίπλοκη θεωρία ή μελέτη αλλά με την πιο απλή λογική. Βλέπουμε όμως ότι οι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν το ιδιωτικό μεταφορικό μέσο. Η εξήγηση είναι απλή και εξίσου λογική: αυτοί που έχουν συμφέρον από αυτή την κατάσταση βάζουν τα πράγματα κάτω με την απλή λογική και δρουν αναλόγως: α) υπονομεύουν τα μαζικά μέσα μεταφοράς, β) απαξιώνουν και δεν ευκολύνουν τη μετακίνηση με ποδήλατο και γ) ασκούν μια ανελέητη και συνεχή προπαγάνδα υπέρ του αυτοκινήτου με τη διαφήμιση στα μαζικά μέσα, με κόλπα χρηματοδοτικά φοροαπαλλαγές "αποσύρσεις" κλπ. Αυτά δεν είναι τυχαία, γίνονται πολύ καλά μελετημένα και με όλες τις εξειδικευμένες τεχνικές της προπαγάνδας όπως είναι γνωστές από καταβολής κόσμου. Το πνεύμα τους είναι να προσφέρουν σε όλα την αρχή της "ευκολίας σε τιμή ευκαιρίας".

Τι θέλεις κοσμάκη; Ό,τι θέλεις πάρτο σε "τιμή ευκαιρίας". Χωρίς να κοπιάσεις, αρκεί να πληρώνεις. Ο σημερινός αστός είναι ένας καλομαθημένος που θέλει να τα αποκτά όλα αμέσως χωρίς να κάνει τίποτα. Θέλεις φαγητό; Τσακ ανοίγεις το ψυγείο. Θέλεις νερό; Τσακ τη βρύση ή πάλι στο ψυγείο και δροσερό κιόλας. Θέλεις φως; Τσακ το διακόπτη. Θέλεις ύπνο; Τσακ έτοιμο το κρεβάτι. Θέλεις ξεκούραση; Δίπλα σου ο καναπές. Θέλεις μπάνιο; Τσακ τη συσκευή του ζεστού νερού και στο πολυτελέστατο μπάνιο θα απολαύσεις το τζακούζι. Κάνει κρύο; Τσακ τη θέρμανση και άραξε. Κάνει ζέστη; Τσακ το κλιματιστικό. Θέλεις διασκέδαση; Τσακ το τηλεκοντρόλ (ούτε καν να σηκωθείς να βαδίσεις μέχρι την τηλεόραση). Θέλεις βόλτα; Τσακ τη μίζα του ΙΧ και πας όπου γουστάρεις (με ζεστούλα το χειμώνα, με δροσούλα το καλοκαίρι) χωρίς να ιδρώσεις τις κάλτσες σου. Μην μπεις στον κόπο ούτε καν να σκεφτείς με ποιους τρόπους όλα αυτά αποκτιούνται. Μη σε νοιάζει ακόμα κι αν άλλοι τα στερούνται για να τα απολαμβάνεις εσύ μη σε νοιάζει μόνο δούλευε σκλάβε κάνοντας ότι σού λέμε για να έχεις να πληρώνεις. (Όσο έχεις, ακόμα κι αν δεν έχεις κανένα πρόβλημα, θα συμβάλεις στην περαιτέρω μείωση των εργατικών (δουλικών) χεριών.)

Και τι είναι "τιμή ευκαιρίας"; Η οικονομία δρα με την εξωτερίκευση του κόστους: κερδίζεις αν αγοράζουν, άρα πουλάς φτηνά, άρα αποφεύγεις το πραγματικό κόστος πουλώντας με ονομαστικό κόστος. Παράδειγμα: ένα αυτοκίνητο κοστίζει σε πόρους και ρύπανση πολλαπλάσιες φορές περισσότερο στην κατασκευή από τη χρήση, άρα θα έπρεπε να πουλιέται σε τιμή πολλαπλάσια λόγω των συνεπειών της χρήσης του. Ένα ποδήλατο αντιθέτως δημιουργεί ελάχιστο κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος, άρα γιατί να μην πουληθεί φτηνότερο. Έτσι να δεις πόσοι θα κυκλοφορούσαν με ποδήλατο!

Όλα τα πράγματα έχουν κόστος, απαιτούν θυσίες, και το κόστος εκτείνεται σε όλα τα επίπεδα. Το κόστος της ευκολίας και των ανέσεων της σύγχρονης κοινωνίας είναι η καταστολή. Ο σύγχρονος άνθρωπος τελεί υπό καταστολή. Είναι ένα λιοντάρι σε ένα κλουβί. Ένα θηρίο φυλακισμένο. Ένας βάτραχος στην κατσαρόλα της ανοχής.

Η μαγεία του ανοίγματος

Όταν πας με ποδήλατο ζεις στη χώρα της ελευθερίας. Εκτίθεσαι: στα στοιχεία, στους ανθρώπους, στη φύση, στον κόσμο. Τίποτα δεν το έχεις έτοιμο, αλλά για όλα πρέπει να φροντίσεις, ακόμα και για τα πιο βασική αγαθά της επιβίωσης: πώς θα μετακινηθείς, τι θα φας, τι θα πιεις, πού και πώς θα κοιμηθείς, πώς θα προστατευτείς από το κρύο τη ζέστη τον ήλιο τη βροχή, πώς θα αντιμετωπίσεις τεχνικά προβλήματα, όλα, τα πάντα. Εσύ όλα, όχι κάποιος άλλος. Τα χρήματα ακόμα και αν θα σού είναι χρήσιμα πριν ξεκινήσεις, όταν βρίσκεσαι εκεί έξω δεν θα σού χρησιμεύουν πια.

Μόλις βρεθείς εκεί καινούργιες δυνάμεις που δεν είχες ποτέ υποψιαστεί ότι υπάρχουν μέσα σου αρχίζουν να βγαίνουν στην επιφάνεια. Εκπλήσσεσαι. Απορείς. Μπορεί να σού είπαν ή να άφησαν να εννοηθεί ότι είσαι κορόιδο ή ανόητος που αφήνεις τις "ανέσεις του πολιτισμού", όμως εσύ απορείς με το πόσο διαφορετικά αρχίζεις να αντιλαμβάνεσαι την έννοια της "άνεσης" όπως και τόσες άλλες βασικές έννοιες και αντιλήψεις. Αρχίζεις να βλέπεις με λιονταρίσιο βλέμμα. Και απορείς που αισθάνεσαι με λιγότερα πράγματα πολύ περισσότερο άνεση και ασφάλεια. Ζεις μια μεταμόρφωση, ένα πραγματικό θαύμα που δεν θα μπορέσεις να το εξηγήσεις. Θα μπορούσε κάποιος, χρησιμοποιώντας ίσως γνώσεις ψυχολογίας ή κοινωνιολογίας, να το αναλύσει και να το εξηγήσει. Όταν όμως το ζήσεις, δεν θα θελήσεις καν να μπεις στον κόπο να το εξηγήσεις, γιατί αυτό που θα ζεις θα είναι τόσο υπέροχο που θα σού αρκεί το ότι το ζεις. Θεωρίες και αναλύσεις περιττεύουν. Θα έχεις αφήσει πίσω σου την πόρτα του κλουβιού και όταν χρειαστεί να ξαναγυρίσεις εκεί μέσα, στην γνωστή καθημερινότητα, και η έννοια του κλουβιού ακόμα κι αυτή θα έχει πάρει καινούργιο νόημα. Το εάν και πώς και σε ποια από τα άλλα λιοντάρια και τα άλλα βατράχια θα μιλήσεις γι΄ αυτή σου την εμπειρία, είναι δική σου υπόθεση. Το ποδήλατο θα σταθεί απλώς μια αφορμή, μια άσκηση ελευθερίας.

Πίνακας ανακοινώσεων

- Πρόταση για ποδηλατική αποστολή τον Μάιο του 2013 

Τίτλος: Αλιάκμωνας 2013.
Τόπος και σκοπός: γνωριμία με τον μεγαλύτερο ποταμό της Ελλάδας, που είναι ελληνικός από τις πηγές μέχρι τις εκβολές, τον γιο του Ωκεανού και της Τιθύος, τον ευρύτερο χώρο του με το περιβάλλον, ιστορία, πολιτισμό.
Χρόνος: κάπου ανάμεσα μέσα Μαίου με τέλη Ιουνίου 2013. Τέλος άνοιξης προς αρχή καλοκαιριού.
Διάρκεια: 10 μέρες το λιγότερο, 15 ημέρες πρέπει να είναι ικανοποιητικές για την παρακάτω διαδρομή.
Ρυθμός και στυλ: Χαλαρά και περιηγητικά (καθημερινή απόσταση το πολύ 80χλμ.). Θα έχουμε υπολογιστή με λεπτομερή χάρτη, και τα απαραίτητα για φαγητό και ύπνο. Γνωριμία με τους ανθρώπους, φωτογράφιση, καταγραφή, κέφι και ξεγνοιασιά απαραιτήτως.
Διαδρομή γενικά: Η διαδρομή θα ξεκινήσει από την προστατευόμενη (στα χαρτιά) περιοχή Natura του Γράμμου, όπου πηγάζει ο Αλιάκμωνας, και θα καταλήξει στο εθνικό πάρκο (στα χαρτιά είπαμε...) των εκβολών Αξιού-Λουδία-Αλιάκμωνα. Ξεκινάμε από Κόνιτσα, σε 2 μέρες φτάνουμε στο χωριό Γράμμος (Γράμμουστα) σε υψόμ. 1440 μέσω Αετομηλίτσας από δασική διαδρομή. Αφιερώνουμε 1 ημέρα σε ανάβαση στο Γράμμο (περπάτημα) για εγκλιματισμό/φόρτωση οξυγόνου. Ξεκινάμε από εκεί να ακολουθούμε τον ποταμό προς τα κάτω μέχρι τη θάλασσα. Γράμμος, Νεστόριο, Πεντάβρυσο. Μία μέρα επίσκεψη στην Καστοριά, όπου κάνουμε τον γύρο της λίμνης και τα παραλίμνια χωριά. Μανιάκοι, Άργος Ορεστικό, Νεάπολη, χωριό Αλιάκμωνας, Τσοτίλι (μέσα από τα χωριά πάντα). Αφιερώνουμε 2-3 μέρες στην επαρχία Βοΐου ν. Κοζάνης, κοντά στον ρου του Μπίστριτσα, παραπόταμου του Αλιάκμονα, με τα παραδοσιακά γεφύρια. Αξιόκαστρο, Μηλιά και μουσείο φυσικής ιστορίας, Άγ. Γεώργιος, Γρεβενά, ποτ. Βενέτικος, Αγ. Θεόδωροι, Καρπερό, Παλιουριά, μονή Νικάνορος, Χρώμιο και μουσείο μακεδονικού αγώνα στο Βούρινο, Αιανή, Ρύμνιο, Σέρβια, Νεράιδα, Βελβεντός, Πολύφυτο, Ριζώματα, Σφηκιά, στενά Αλιάκμωνα και φράγματα, Αγ. Βαρβάρα. Από τη Βέροια, όπου τα παλιά χρόνια ήταν μέχρι εκεί πλωτός ο Αλιάκμωνας από θαλάσσης, ακολουθεί το τελευταίο πεδινό κομμάτι μέσα από τα χωριά του κάμπου μέχρι το Αιγίνιο. Για τις εκβολές δεν υπάρχουν πληροφορίες για δρόμους, συνεπώς ρωτάμε επιτόπου.

Αυτό είναι ένα γενικό πλαίσιο. Όσοι ενδιαφερόμαστε καλό είναι να επικοινωνήσουμε και να γνωριστούμε αρκετά πριν την εξόρμηση για να είμαστε προετοιμασμένοι και να περάσουμε καλά. (Πολύ καλά, το απλώς καλά δεν είναι επιτρεπτό.)

Παρά την κρίση χρόνου που όλοι λίγο πολύ έχουν, ένας μακροπρόθεσμος προγραμματισμός για εξορμήσεις, πέρα από τα "εύκολα" μονοήμερα ή διήμερα, μάς βοηθάει ή μι τι άλλο... να ονειρευόμαστε. Ακόμα κι αν τελικά κάποιος δεν μπορέσει να έρθει ας χαρεί που άλλοι θα το κάνουν, και τελικά από τη χαρά αυτών που καταφέρνουν να πραγματοποιήσουν κάτι παίρνουν λίγο και οι υπόλοιποι, κι εκείνοι που δεν μπόρεσαν. Είναι κι αυτό ένα κομμάτι της χαράς της επικοινωνίας.........
Πληροφορίες: σελ 1, σελ 2, σελ 3, σελ 4.



- Το Ταξίδι του Ιάσονα

Σεπτέμβριος 2009 - Το ταξίδι ολοκληρώθηκε.

Άποψη: Το ποδήλατο δεν είναι "αθλητισμός"

Η γλωσσολογία είναι μια ενοχλητική και παρεξηγημένη επιστήμη. Διδάσκει ότι η λειτουργική πολυπλοκότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου εκφράζεται στην εννοιολογική του πολυπλοκότητα, και συγκεκριμένα στον τρόπο που ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τις λέξεις. Μια λέξη παρεξηγημένη σήμερα (ανάμεσα στις τόσες άλλες) είναι και η λέξη "αθλητισμός".

Η παρεξήγηση των εννοιών έρχεται κυρίως με τις κοινωνικές τους διαστάσεις και προεκτάσεις, και σε αυτό σήμερα τα μαζικά μέσα ενημέρωσης διεκδικούν ένα πρώτο λόγο. Η έννοια του "αθλητισμού" όπως την περνούν τα ΜΜΕ σήμερα στο κεφάλι του μέσου τηλεθεατή είναι η εξής εικόνα του αθλητή: ένα ανθρώπινο πλάσμα που ξεσκίζεται για να πάει όλο και πιο γρήγορα και όλο και πιο ψηλά και όλο πιο δυνατά ενσαρκώνοντας το δόγμα "VITIUS ALTIUS FORTIUS". Ένας υπεράνθρωπος των μήντια που υπάρχει για να θυμίζει στον αποβλακωμένο μέσο τηλεθεατή που τον παρατηρεί αραγμένος στην πολυθρόνα ή καθώς μπουκώνει βιαστικά το φαί στο στόμα βλέποντας το χαιβάν-ντουλάπ, ότι "φάε το φαί σου και βολέψου στην άνεσή σου και άσε τα κορόιδα να ξεσκίζονται για να μπορείς εσύ να τη βγάζεις άνετα και μονάχα να τον χειροκροτάς αν και όταν φέρει κάνα μετάλιο". Στο πνεύμα του καταιγισμού των τηλεορασοποιημένων ειδήσεων η τηλεόραση δεν αφήνει χρόνο στον θεατή να σκεφτεί ποιο το κέρδος από όλα αυτά.

Ποιο το κέρδος; Υπάρχουν κάποια οφέλη που έχουν να κάνουν με τα μετάλλια και τη δόξα (όταν συμβεί η πρωτιά, κάτι που έτσι κι αλλιώς θα γίνει σπάνια). Όμως για την υγεία υπάρχει μόνο ζημιά. Το ανθρώπινο σώμα δεν είναι μια μηχανή που αποτελείται από ανταλλακτικά, που έτσι και χαλάσει κάποιο και αντικατασταθεί δεν τρέχει τίποτα, είναι ένα βιολογικό σύστημα εξαιρετικά πολύπλοκο και με τα μέρη του οργανικά και λειτουργικά συνδεδεμένα μεταξύ τους. Όταν το ένα πάθει κάτι, ο εγκέφαλος πληροφορείται και επηρεάζει όλα τα υπόλοιπα μέρη προσπαθώντας να ισορροπήσει το συνολικό σύστημα στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες. Στο σώμα μας δεν υπάρχει κανένα "ανταλλακτικό", κάθε λειτουργία σχετίζεται με όλες τις υπόλοιπες (και κατά κανόνα με άγνωστους τρόπους) και κάθε ζημία κοστίζει σε όλο το σύστημα. Κάθε σώμα έχει μνήμη: έχει τη δική του μοναδική ιστορία και αυτή η ιστορία μένει συνήθως άγνωστη σε όλη μας τη ζωή καθώς η συνειδητή μνήμη του εγκεφάλου μας αποτελεί ένα μικρό μέρος της συνολικής μνήμης μας.

Η άσκηση είναι λειτουργικά απαραίτητη στο σώμα μας για τη διατήρηση της υγείας μας. Προκαλεί σημαντικές αλλαγές στη φυσιολογία του οργανισμού και επιταχύνει τη θρέψη και την οξυγόνωση όλου του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου. Στην εξέλιξη του είδους μας η σωματική δραστηριότητα ήταν πάντα μια αδιάκοπη διαδικασία ασυνείδητα ενσωματωμένη μέσα στην καθημερινότητα της σκληρής επιβίωσης. Αυτό το "ασυνείδητα" έχει τη σημασία του: για τα εκατομμύρια χρόνια της εξέλιξής του ο άνθρωπος δεν έδινε καμία προσοχή στην άσκηση - ίσα ίσα που στις δύσκολες συνθήκες εκείνες την "είχε" πάντα με το παραπάνω και γι΄ αυτό αντιθέτως προσπαθούσε να την αποφύγει. Η σωματική δραστηριότητα ήταν κάτι αυτόματο, όπως η ανάσα, ο ύπνος, η απέκκριση και οι άλλες σωματικές λειτουργίες - και ήταν μάλιστα κάτι άσχετο με την υγεία καθώς ο θάνατος κατά κανόνα επέρχονταν από ένα σωρό άλλους λόγους παρά από την έλλειψη υγείας λόγω του μικρού προσδόκιμου επιβίωσης (π.χ. στη νεολιθική Θεσσαλία μόλις 3.500 χρόνια πριν από σήμερα ο μέσος όρος ζωής ήταν 27 χρόνια). Όμως με την ηθελημένη (για διάφορους λόγους) εκτροπή από τη φυσική εξέλιξη και την επικράτηση του πολιτιστικού και συγκεκριμένα του αστικού φαινομένου, ο άνθρωπος ολοένα και περισσότερο στερείται την άσκηση. Αυτό έχει κόστος στην υγεία του, και επειδή ακριβώς μέχρι τώρα ήταν μια ασυνείδητη διαδικασία η έλλειψη άσκησης είναι ένα πρόβλημα αναπόδραστο που δεν μπορεί με κανένα άλλο τρόπο να λυθεί: πρέπει οπωσδήποτε να ασκούμαστε με απόλυτα ελεγχόμενο και συνειδητό τρόπο, τελεία. Υποκατάστατο δεν υπάρχει. Και βέβαια το κόστος στην υγεία δεν φαίνεται στις νέες ηλικίες, επειδή βάσει του εξελικτικού ιστορικού μας όπως είδαμε στο άμεσο παρελθόν δεν ζούσαμε όσο ζούμε σήμερα, αλλά συνήθως μετά τα τριάντα με κούραση, αδιαθεσία, νωθρότητα κλπ. - και σε μεγαλύτερες ηλικίες με τα γνωστά προβλήματα των "πολιτισμένων κοινωνιών" παχυσαρκία διαβήτης υπέρταση έμφραγμα και δε συμμαζεύεται. Ο άνθρωπος που δεν ασκείται διαρκώς απο νέος απλά υπονομεύει το μέλλον του.

Έρχεται ο αθλητής, και ασκείται ναι, αλλά με ποιον τρόπο; Ελεγχόμενα και συνειδητά, με στόχο την υγεία; Όχι, με στόχο την απόδοση. Το βιολογικό σύστημα έρχεται τώρα αντιμέτωπο με μια κατάσταση πρωτόγνωρη, που ουδέποτε ήρθε αντιμέτωπο μέσα στα εκατομμύρια χρόνια της εξέλιξης του είδους ώστε να την αντιμετωπίσει και να προσαρμοστεί σ' αυτή: ο άνθρωπος της φυσικής εξέλιξης έρχονταν μεν αντιμέτωπος με ακραίες καταστάσεις κινδύνου που απαιτούσαν τη μέγιστη προσπάθεια αλλά για λίγο χρόνο την κάθε φορά και όχι συνεχώς όπως κάνει συστηματικά ο σημερινός αθλητής. Το βιολογικό του σύστημα ταλαιπωρείται υπό συνθήκες μέγιστης φόρτισης συνεχώς και χωρίς να τού δίνεται η ευκαιρία να ξεκουράζεται και να αναλαμβάνει πλήρως, όπως συνέβαινε τότε. Ο αθλητής αντιμετωπίζεται ως κάτι δεδομένο, ένα γραμμάτιο με ημερομηνία λήξης, κάτι που θα αποδώσει στο μέγιστο για κάποια χρόνια, και μετά θα πεταχτεί στον κάλαθο για να έρθουν τα επόμενα γραμμάτια. Σίγουρα ακούγεται σκληρό, αλλά δυστυχώς έτσι είναι τα πράγματα, αυτή είναι η πραγματικότητα, και είναι τραγικό ο ίδιος ο αθλητής να αποδέχεται αυτή την πραγματικότητα.

Το πρόβλημα επιτείνεται σημαντικά από το γεγονός ότι εκτός από το "συλλογικό εξελικτικό υπόβαθρο" που επηρεάζει τις ατομικές δυνατότητες, η συνήθης περίπτωση είναι να απουσιάζει και το "ατομικό εξελικτικό υπόβαθρο". Όπως η εξέλιξη επηρεάζει ένα είδος στην πορεία από γενιά σε γενιά, έτσι και η ατομική εξέλιξη επηρεάζει το άτομο στα στάδια της ζωής του, κατά τα οποία το βιολογικό σύστημα του όντος μεταβάλλεται και γράφει τη δική του ιστορία - η μνήμη που λέγαμε πιο πάνω. Ένα παιδί που μεγαλώνει από μικρό σε ένα χωριό τρέχοντας και πηδώντας από το πρωί μέχρι το βράδυ και ζώντας καθημερινά όλες τις φυσικές δοκιμασίες και το καθημερινό φυσικό στρες που συνεπάγεται η ζωή στην ύπαιθρο, αποκτά ένα σώμα με ένα υπόβαθρο για να φέρει σε πέρας άνετα μια φυσική δοκιμασία οποιουδήποτε είδους στη μετέπειτα ζωή χωρίς σημαντικό κόστος στην υγεία. Όμως ένας άνθρωπος που έχει μεγαλώσει από παιδί σε αστικό περιβάλλον, που έχει ξοδέψει πολλές ώρες καθισμένος είτε στην καρέκλα του θρανίου είτε του γραφείου της μελέτης ή της εργασίας, όταν κάποια στιγμή αποφασίσει (ακόμα και σε σχετικά πρώιμο στάδιο ηλικίας π.χ. στα 20 του) να αρχίσει να ασκείται (με οποιοδήποτε τρόπο), φέρνει χωρίς να το καταλαβαίνει το σώμα του σε μια νέα κατάσταση μεγάλου στρες. Μπορεί το μυαλό να θέλει πολύ, αλλά το σώμα έχει τη δική του γλώσσα, έχει τη δική του μνήμη, και τα σημάδια του δεν είναι εύκολο πάντα να τα αναγνωρίσουμε.

Η λέξη "αθλητισμός" όπως γράφεται στις εφημερίδες τα περιοδικά και τα άλλα ΜΜΕ, είναι μια λάθος λέξη. Καλύτερα να ήταν "ατομική εξόντωση" ή κάτι τέτοιο. Για να είναι ωφέλιμη η άσκηση θέλει μέτρο και έλεγχο. Από αυτή την άποψη, το ποδήλατο (όχι η "ποδηλασία"!) έχει ένα καταπληκτικό πλεονέκτημα: όπως η ιστορική εξελικτική σωματική δραστηριότητα του ανθρώπινου γένους έφερε ασυνείδητα τον άνθρωπο στη θέση που είναι σήμερα και με τις σωματικές ικανότητες που έχει, έτσι και το ποδήλατο μπορούμε να το εντάξουμε ως καθημερινό μέσο μετακίνησης μέσα στη φυσιολογική καθημερινή μας ζωή, και να απολαμβάνουμε στο διηνεκές τα οφέλη στην υγεία μας, ασυνείδητα, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, με μια φυσιολογική ασυνείδητη διαδικασία.

Σε αυτό, το ποδήλατο δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτε άλλο. Μην αναλώνεσαι σε "αθλητισμούς", πάρε ένα ποδήλατο, και ξέχνα τα πάντα. Χωρίς να το καταλάβεις, θα βλέπεις την υγεία σου να βελτιώνεται, το κέφι σου να ανεβαίνει, την τσέπη σου να αδειάζει λιγότερο, τη γειτονιά σου να ομορφαίνει, τους φίλους σου να σε θέλουν περισσότερο, τις ικανότητές σου να βελτιώνονται κλπ. κλπ. κλπ. Χωρίς να το καταλάβεις. Ασυνείδητα.

Το άκρον άωτον του Ταξιδιού: η Μαγεία της Περιήγησης

Το ταξίδι με ποδήλατο δεν είναι μια περιπέτεια σαν τις άλλες...

Κατ΄ αρχήν, δεν έχει κίνδυνο. Ο ποδηλάτης είναι η πιο αθώα παρουσία στο δρόμο: δεν προκαλεί, ενοχλεί τους άλλους οδηγούς στον ελάχιστο βαθμό, και γι΄ αυτό απολαμβάνει τη μεγαλύτερη ασφάλεια. Όταν ταξιδεύεις με ποδήλατο, θα κινδυνέψεις σε κάποια περίσταση μόνο εάν εσύ "πας γυρεύοντας". Κανείς δεν νιώθει ότι ενοχλείται από έναν ποδηλάτη: εύκολα κάποιος θα σε αφήσει να κατασκηνώσεις στην αυλή του -- κι αυτό ισχύει κατ΄ εξοχήν για έναν ποδηλάτη. Ο ποδηλάτης αυτοδίκαια προκαλεί τη συμπάθεια και τη φιλικότητα των ανθρώπων. Ως ποδηλάτες μπορούμε να απολαμβάνουμε τη μέγιστη ασφάλεια και στους δρόμους και με τους ανθρώπους.

Όλοι οι ποδηλάτες ξέρουν από πρώτο χέρι, ότι το να ταξιδεύουν με ποδήλατο είναι η πιο πλούσια ταξιδιωτική περιπέτεια που μπορεί κάποιος να ζήσει. Το ποδήλατο είναι ένα μεταφορικό μέσο, που από τη μια πλευρά δεν ενοχλεί το χώρο στον οποίο εισέρχεται και από την άλλη πλευρά σε αφήνει να απολαύσεις το χώρο στον οποίο εισέρχεσαι χωρίς εμπόδια. Σε αυτό κανένα άλλο μεταφορικό μέσο δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτό.

Το ποδήλατό σου δεν αποσπά την προσοχή σου και την ενέργειά σου. Με ένα ΙΧ έχεις ένα σωρό σκοτούρες: από ποιο δρόμο θα πας, μπορεί να χαλάσει για ένα σωρό λόγους, να μη μείνεις από καύσιμο, από νερά, από υγρά, πρέπει να βρεις πού θα το παρκάρεις, να μη σού το διαρρήξουν, κλπ. Αντιθέτως το ποδήλατο εύκολα το έχεις πάντα και παντού μαζί σου και δεν χολοσκάς και πολύ.

Αν θέλεις να γνωρίσεις έναν τόπο ή ένα χώρο στο μέγιστο βαθμό, το καλύτερο μεταφορικό μέσο είναι το πιο απλό μεταφορικό μέσο: το ποδήλατο. Θα σε πάει σε τόπους που κανένα άλλο μέσο δεν θα σε πάει. Θα φύγεις από την "πεπατημένη" και θα ανακαλύψεις γωνιές όπου λίγοι άνθρωποι πηγαίνουν, ή που οι άλλοι μπορεί να περνούν δίπλα τους και να μην τις προσέχουν. Το ταξίδι οφείλει να είναι όχι μόνο πρωτογενής ηδονή, είναι κάτι βαθύτερο: μια ολοκληρωμένη και συναρπαστική γνωστική διαδικασία. Ακόμα και αν θες να πας σε ένα μέρος όπου έχεις ήδη βρεθεί, κάθε φορά που θα πηγαίνεις εκεί με ποδήλατο θα ανακαλύπτεις έκπληκτος καινούργιες "λεπτομέρειες". Πραγματικά υπάρχουν υπέροχοι προορισμοί για ποδήλατο στον κόσμο που ζούμε, όπως υπάρχουν υπέροχοι προορισμοί και στη χώρα αυτή που ζούμε, αλλά ένα μεγάλο κομμάτι της αξίας αυτής δεν είναι μόνο κάποιο ή κάποια χαρακτηριστικά που κάνουν τους τόπους μοναδικούς όσο και το γεγονός ότι "κάθε ταξίδι είναι κι ένας καινούργιος προορισμός". Οι άνθρωποι έχουν τη φυσική τάση να εντυπωσιάζονται από τις γνωστές και διαφημισμένες ατραξιόν, όμως ο ποδηλάτης έχει την ευκαιρία να ανακαλύπτει διαρκώς καινούργια και μοναδικά πράγματα, πλουτίζοντας τον εαυτό του με ανεπανάληπτες εμπειρίες.

Όταν ταξιδεύεις με ποδήλατο, κι ακόμα κι αν πηγαίνεις σε τόπους όπου έχεις ξαναπάει, η κάθε εποχή, η κάθε μέρα, η κάθε ώρα, το κάθε λεπτό της ημέρας γίνεται και μια καινούργια εμπειρία. Συχνά στους ποδηλάτες παρατηρείται ένα φαινόμενο: ξεκινάς ένα ταξίδι για κάποιο γνωστό μέρος και ανακαλύπτεις τον εαυτό σου να γοητεύεται από αυτό το μέρος για μέρες ολόκληρες... χωρίς να το εξηγείς... ανακαλύπτεις τη μαγεία της περιήγησης...

Ταξιδεύοντας με ποδήλατο συνδέεσαι άμεσα με το περιβάλλον, με τη φύση, με τη ζωή. Ανακαλύπτεις ένα από τα μυστικά της ζωής: το ρυθμό. Όλα στη ζωή είναι ρυθμοί, τα πάντα στηρίζονται σε ρυθμούς. Οι υπάρξεις μας κινούνται μέσα στους φυσικούς "ενιαυτούς". Όταν βρεθείς έξω εκεί αφημένος στην απόλυτη ελευθερία, θα νιώσεις στο πετσί σου πως οι ρυθμοί της φύσης ελέγχουν το ταξίδι σου, και πως εσύ συγχρονιζόμενος με τους φυσικούς ρυθμούς μπορείς να πας τόσο μακριά, να απολαύσεις αυτό που κάνεις τόσο πολύ, να γνωρίσεις τόσα καινούργια πράγματα, να αποκτήσεις τόσο πολύτιμες εμπειρίες. Το ταξίδι με το ποδήλατο δεν είναι κάτι δύσκολο: αυτό που έχει κάποιος να μάθει είναι αυτός ο φυσικός συγχρονισμός. Αν το καταλάβει κάποιος αυτό, από κει και πέρα ανοίγουν νέοι ορίζοντες στην αντίληψή του. Θα μπορεί να κάνει πολλά και καινούργια πράγματα, χωρίς να κουράζεται, χωρίς να ξοδεύεται, χωρίς να φθείρεται.

Μη φοβάσαι κανένα δρόμο. Άνοιξε τα αισθητήριά σου και περίμενε για νέα μηνύματα. Αυτά που θα βρεις δεν θα τα περιμένεις. Γίνε δεκτικός, άφησε το ποδήλατό σου να σε πάει σε νέους προορισμούς. Εσύ διάλεξε το ΠΟΥ, αυτό θα σού μάθει το ΠΩΣ. Αφέσου στη μαγεία του κόσμου που αυτό το μέσο θα σού αποκαλύψει. Το ποδήλατό σου θα σού μάθει πολλά. Ακόμα και αυτά που ήδη ξέρεις, θα σού τα κάνει καινούργια. Θα σού δείξει φανταστικά μέρη, θα σού φέρει φανταστικούς ανθρώπους.

Εντυπώσεις από την Οίτη

Η Οίτη είναι βουνό ασυνήθιστο. Το όρος του Ηρακλή και της Εθνικής Αντίστασης, το όρος με τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα στην Ευρώπη, τα φαράγγια, τις ιαματικές πηγές, το αγριοκάτσικο, έχει άγριο ανάγλυφο με βαθιές χαράδρες και νερά, αλλά στις κορφές του το τοπίο είναι ήρεμο και φιλικό. Τα αλπικά λιβάδια απαρτίζουν ένα μοναδικό οικοσύστημα, με πολλά ενδημικά είδη φυτών που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού. Η ευρύτερη περιοχή έχει τη δική της μυθολογία και ιστορία και μαζί με τα φυσικά χαρακτηριστικά και την ξεχωριστή αισθητική αξία του χώρου επάξια κέρδισε τον τίτλο ενός από τους Εθνικούς Δρυμούς της χώρας μας - χωρίς ωστόσο να αποτελεί εξαίρεση στο γεγονός ότι παρά το ότι ιδρύθηκε από το 1966 είναι Εθνικός Δρυμός μάλλον στα χαρτιά παρά στην πράξη με όλα αυτά που γίνονται ή δεν γίνονται εκεί...

Αποφάσισα να επισκεφθώ την Οίτη με το πιο πρόσφορο μέσο για να την απολαύσει κανείς: το ποδήλατο. Ξεκίνησα το πρωί της Παρασκευής 18 Ιουλίου και το σούρουπο, έχοντας χορτάσει μια ποδηλατική μέρα μετά από 170 χιλιόμετρα, έφτασα στα Λουτρά Υπάτης, στους πρόποδες του βουνού. Και η επόμενη μέρα αφιερώθηκε στη μεγάλη ανάβαση. Περνώντας από τα χωριά των βόρειων υπωρειών τα βυθισμένα στο πράσινο, βιώνεις όλη την εναλλαγή των τοπίων από τους πουρναρότοπους στα χαμηλά μέχρι τα ψηλά ελατοδάση.

Καθώς ανεβαίνω μέσα στην κάψα του μεσημεριού με προσπερνά ένα θηριώδες τζιποειδές – το κλασικό δείγμα του νεοπλουτισμού «SUV». Βρε συ αυτό βογγάει στην ανηφόρα περισσότερο από μένα... βογγάει όχι λόγω του κινητήρα (με τα κυβικά που έχει τι να καταλάβει;) αλλά λόγω του αιρ-κοντίσιον! Τη στιγμή της προσπέρασης είναι σα να περνάει από δίπλα μου ένας πυρωμένος φούρνος! Αυτά βέβαια γίνονται «έξω» ενώ μέσα οι επιβάτες απολαμβάνουν την τεχνητή δροσούλα τους - και άσε κατά μέρος ρύπανση φαινόμενα θερμοκηπίου και άλλες τέτοιες «υπερευαισθησίες»...

Το σαββατοκύριακο αυτό έγινε στην Οίτη η φετινή πανελλήνια ορειβατική συνάντηση, στην οποία συναντώνται ορειβάτες από όλη την Ελλάδα. Δυο χιλιόμετρα μετά την Καστανιά άρχισε ο χωματόδρομος - και βέβαια το πιο όμορφο αλπικό κομμάτι προς τον πυρήνα του δρυμού. Πέντε χιλιόμετρα πριν τις Λιβαδιές τα αυτοκίνητα... στοπ: κατόπιν απαγόρευσης του δασαρχείου απαγορεύεται η διάβαση μηχανοκίνητων τροχοφόρων στον εσώτερο πυρήνα του δρυμού. Μπράβο! τι ανακούφιση όχι μόνο για μένα αλλά για το βουνό. Οι χωρατατζήδες Λαμιώτες θα επιτρέψουν με νόημα τη διάβαση στο δικό μου μεταφορικό μέσο σηκώνοντας πανηγυρικά την κόκκινη ταινία για να περάσω. Οι επιβάτες του SUV πολύχρωμοι και αρωματισμένοι ετοιμάζονται να ιδρώσουν τις κάλτσες τους για πέντε ολόκληρα χιλιόμετρα οι φουκαράδες. Γενικά οι ορειβάτες είναι απλοί άνθρωποι, όμως θα βρεις και νεόπλουτους που ανάμεσα στα άλλα αποφάσισαν να καταναλώσουν και «ορειβασία». Χαρακτηριστικό κι αυτό σημείο των καιρών.


Το καταφύγιο του ΕΟΣ στο βάθος

Στο τέλος της ανάβασης, στις Λιβαδιές σε υψόμ. 1810 μ., η Βρύση του Καλόγερου σε ξεδιψά με το υπέροχο νερό της. Το αφράτο λιβάδι υποδέχεται το ζεστό σου σώμα, και ένας υπέροχος ουρανός το βλέμμα σου. Σήμερα σιγά σιγά τα λιβάδια αποκτούν εκατοντάδες σκηνές. Ευκαιρία να συναντηθείς με φίλους από τις άκρες της Ελλάδας. Παρεούλα, κοινό φαγητό, και έπειτα όλοι θα περιμένουν την πανσέληνο. Τα χρώματα, οι σκιές και οι εικόνες της νύχτας στα φεγγαρόφωτα αλπικά λιβάδια της Οίτης δεν μπορούν να συλληφθούν από φωτογραφική μηχανή. Ο κόσμος σε παρέες τραγουδά σκόρπιος στο οροπέδιο. Ένας κρητίκαρος πιο πάνω μεράκλωσε και έπιασε ένα ριζίτικο. Το αγέρι σκορπά το προϊόν του λαρυγγιού του εις επήκοον απάντων. Ήτανε σα να έβγαινε αυτό το τραγούδι από την ψυχή της ολόγιομης Σελήνης.


Στο οροπέδιο πάνω από τις Λιβαδιές

Η Οίτη προσφέρεται κατ΄ εξοχήν για ποδήλατο. Υπάρχουν πολλοί δασικοί δρόμοι και με ήπιες κλίσεις, που δικτυώνουν σχεδόν όλο το βουνό. Είτε από τα βόρεια, είτε από τα νότια, αφήστε το αυτοκίνητο στους πρόποδες και απολαύστε την Οίτη όπως πραγματικά της αξίζει. Και όπως λένε στα εθνικά πάρκα «take nothing but pictures, leave nothing but footprints» - δηλ. πάρτε μόνο εικόνες και αφήστε μόνο τις πατημασιές σας. Άντε και τις ροδιές του ποδηλάτου σας.

Και εμείς χρειαζόμαστε την Οίτη, αλλά κι αυτή μας χρειάζεται. Γιατί παρ΄ όλα αυτά υπάρχουν κάποιοι κύριοι που δεν καταλαβαίνουν από περιβάλλον εθνικούς δρυμούς προστατευόμενες περιοχές και τέτοια, παρά μόνο βλέπουν το χρήμα μπροστά από τη μύτη τους και τίποτε άλλο. Και ονειρεύονται να κάνουν την Οίτη μια δεύτερη Γκιώνα. Με τις απαραίτητες υπουργικές ευλογίες, μεταλλευτικές εταιρείες έχουν βάλει στο μάτι το βουνό. Για πληροφόρηση και συλλογή υπογραφών για τη σωτηρία της Οίτης δείτε εδώ.


Σχεδιάγραμμα - γενικός χάρτης Οίτης. Η κλασική διαδρομή είναι από την Καστανιά στην Παύλιανη.

Εφόδια

Δίνεται εδώ ένας γενικός κατάλογος εξοπλισμού που μπορούμε να έχουμε μαζί μας σε ταξίδι και διαβίωση στην ύπαιθρο με ποδήλατο. Δεν είναι απαραίτητο κάποιος να έχει όλα αυτά τα πράγματα μαζί του, ο καθένας ας επιλέξει. Πάντως αν θέλει κανείς να τα έχει όλα αυτά δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο, το μυστικό είναι στη σωστή οργάνωση και στην επινοητικότητα να αποκτάμε πράγματα με μικρό όγκο και βάρος.

Το τι σημαίνει μικρό βάρος είναι προφανές: κάθε αντικείμενο να είναι όσο ελαφρύ γίνεται αλλά χωρίς μεγάλη θυσία στην ποιότητά του. Μικρός όγκος σημαίνει δύο πράγματα: το κάθε αντικείμενο να έχει μικρό όγκο καθεαυτό, και επίσης τα αντικείμενα να πακετάρονται το ένα μέσα στο άλλο χωρίς να μένει κενός χώρος μέσα στα σακκίδια. Αν υπάρχει πρόβλημα όγκου, ίσως καταφύγουμε στη λύση ενός τρέιλερ που θα μας δώσει έξτρα όγκο, λαμβάνοντας όμως υπόψιν σε αυτή την περίπτωση και το επιπρόσθετο βάρος (βλ. εδώ). Έχει σημασία και η συνολική κατανομή του βάρους: μέσα σε κάθε σακκίδιο τα βαρύτερα πράγματα πρέπει να μπαίνουν στο κάτω μέρος και τα ελαφρύτερα πάνω, γιατί έτσι κατεβαίνει χαμηλότερα το κέντρο βάρος με αποτέλεσμα την καλύτερη οδική συμπεριφορά του φορτωμένου ποδηλάτου. Επίσης έχει σημασία η κατανομή του βάρους τόσο στην έννοια δεξιά-αριστερά (στο αριστερό και στο δεξιό σακίδιο) όσο και στην έννοια μπρος-πίσω (στα δύο μπροστινά και στα δύο πισινά). Συνήθως βάζουμε πιο ελαφριά πράγματα στα μπροστινά σακίδια (π.χ. ρούχα) ώστε να μην επιβαρύνουμε πολύ το τιμόνι.

Ποδήλατο
-Σαμπρέλες ρεζέρβες (3). Ρεζέρβα λάστιχο εξωτερικό: δεν είναι απαραίτητο, καθώς όταν πάμε ταξίδι έχουμε λάστιχα που δεν είναι ευπαθή και τα παρακολουθούμε ώστε αν φθαρούν να τα αντικαταστήσουμε εγκαίρως.
-Σετ κολλητικά για τρύπιες σαμπρέλες
-Τακάκια φρένων (2 ζεύγη)
-Μεταβλητό κλειδί (αν έχουμε διάφορα παξιμάδια στο ποδήλατο)
-Κατσαβίδια, σταυροκατσάβιδο, αλενόκλειδα


Να είσαι πρακτικός. Με μια απλή κόλληση του κάτω μισού (μύτης) ενός πολυκατσαβιδιού χειρός και του άνω μισού (κεφαλής) ενός άλλου παλιού εργαλείου, κατασκεύασα ένα δυνατό κατσαβίδι που λύνεται για να μη πιάνει χώρο, και με ένα σετ μύτες... έχω μια πλήρη σειρά από κατσαβίδια σταυροκατσάβιδα τορξ και άλλεν.

-Κωνόκλειδο (διπλό, αναλόγως μεγέθους κώνων μπροστά & πίσω): εύκολο να φτιάξεις ένα από σκληρή λαμαρίνα 2mm
-Ακτινολόγος
-Λάδι αλυσίδας και πανί για σκούπισμα
-Εξολκείς κασέτας και πεταλιέρας
-Ακτίνες ρεζέρβα (2)
-Ντίζες ρεζέρβα (για φρένο και αλλαγή)
-Κλειδαριά ποδηλάτου

Ρουχισμός
-Ρούχα για το άνω μέρος του σώματος (αναλόγως εποχής ή του τόπου που πηγαίνουμε)
-Ρούχα για το κάτω μέρος του σώματος (αναλόγως εποχής ή του τόπου που πηγαίνουμε)
-Κάλτσες (2 ζευγ.)
-Πετσέτα μικρή
-Αντιανεμικό
-Μανίκια φορετά για προστασία των χεριών από τον ήλιο (τα φτιάχνουμε εύκολα κόβοντας κάποια λεπτή μπλούζα lycra)
-Γάντια για κρύο
-Σκουφί για κρύο
-Καπέλο
-Γυαλιά ηλίου
-Φουλάρι (πολύ χρήσιμο, καλύπτει το σβέρκο από τον ήλιο, και για γρήγορο σκούπισμα του ιδρώτα)

Είδη δια(επι)βίωσης
-Σκηνή
-Υπνόσακος
-Υπόθεμα ύπνου
-Χάρτες
-Ελαφριές σαγιονάρες
-Δοχεία νερού
-Δοχείο μεταφοράς νερού (χρησιμεύει και ως ντουζιέρα)
-Φωτισμός: φακός κεφαλής (που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε περίπτωση ανάγκης για νυκτερική ποδηλασία), φως "ψείρα" κόκκινο για πίσω, μικρή λάμπα θυέλλης (και παραφινέλαιο σε μίξη 1/2 με λάδι σιτρονέλλας για τα κουνούπια)
-Μικρό φαρμακείο
-Σκοινί, μερικά μανταλάκια
-Αδιάβροχο
-Σουγιάς
-Τσαγκαροσούβλι (για ράψιμο-επιδιορθώσεις)
-Σφυρίχτρα για σκυλιά (υπερήχου)
-Γρήγορο πριόνι ανάγκης ("φονιάς"): ένα κομμάτι περ. 75 εκατοστά από παλιά ντίζα αλλαγής (παλιό συρματόσχοινο για να έχει σκουριάσει, να κόβει περισσότερο) δεμένο γερά σε δύο ξυλάκια (με τρύπα 2χιλ και δεμένο κόμπο) (μπορεί να κατασκευαστεί και επιτόπου αν το χρειαστείς)

Τροφή
-Καμινέτο για μαγείρεμα, και καύσιμο
-Σκεύη (2 διαφορετικού μεγέθους)
-Σετ μαχαιροπήρουνα
-Αναπτήρας (+ 1 ρεζέρβα)
-Πλαστική αβγοθήκη μικρή (για 4 αβγά)
-Τρόφιμα (ανανεώνονται διαρκώς...)

Προσωπικά είδη
-Σαπούνι
-Είδη προσωπικής υγιεινής
-Οδοντόνημα (χρησιμεύει και ως νήμα ανάγκης)
-Καθρεφτάκι
-Μερικές βελόνες και κλωστές
-Χαρτί υγείας
-Φωτογραφική μηχανή